Możliwość domagania się odszkodowania na kanwie wyroku TS z dnia 23 października 2025 r., C-469/24 (Tuleka)
W dniu 23 października 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie C-469/24 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 27 marca 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 3 lipca 2024 r., w postępowaniu państwa B. i B. małżonków F. przeciwko spółce Z. Sp. z o.o. o zapłatę.
Co to oznacza – Sąd z Polski zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o interpretację przepisów, aby móc wydać wyrok w sprawie.
Przedmiotem sporu było roszczenie Państwa F. o zapłatę kwoty 22 696 wobec Z. Sp. z o.o. – organizatora turystyki. Kwota stanowiła sumę 8969 zł tytułem odszkodowania za niewykonanie umowy z winy pozwanego, czyli żądania przez tych pasażerów zwrotu kosztów wyjazdu, oraz 14 000 zł tytułem zadośćuczynienia – rekompensaty w następstwie imprezy turystycznej, której przebieg nie był zgodny z umową.
Ale o co dokładnie chodzi?
Państwo F. z dużym wyprzedzeniem, bo już w lipcu 2022 r. zawarli z Z. Sp. z o.o. umowę o zorganizowanie w terminie od 1 do 8 września 2023 r. wypoczynku all-inclusive w hotelu o standardzie pięciu gwiazdek w Albanii w cenie 8696 złotych polskich (PLN) (ok. 2048 EUR).
Pierwszego dnia pobytu powodów (Państwa F.) obudził hałas prac rozbiórkowych dwóch hotelowych basenów. Prace rozbiórkowe trwały od pierwszego do czwartego dnia pobytu, w godz. 7.30-19.30. Roboty odbywały się na polecenie władz albańskich, w obecności mediów i policji. Wskutek prac dokonano rozbiórki basenów, nadmorskiej promenady, wybrukowanego nadbrzeża z zejściem do morza oraz nadbrzeżnej infrastruktury.
W trakcie pobytu powodowie, aby uzyskać posiłek, oczekiwali w długich kolejkach oraz byli zmuszeni przychodzić na początku wyznaczonej pory z uwagi na niewielką ilość serwowanych posiłków. Zrezygnowano ponadto z podawania przekąsek o godzinie 17.00.
W dodatku w ostatnich trzech dniach pobytu rozpoczęto dobudowywanie piątego piętra budynku hotelowego. Potrzebne do tych prac materiały budowlane były wożone windami, z których korzystali goście hotelowi.
W następstwie tego pobytu powodowie wezwali pozwanego do zapłaty kwoty 22 696 PLN (około 5346 EUR), na którą składało się 8969 PLN (około 2048 EUR) tytułem odszkodowania za niewykonanie umowy z winy pozwanego w postępowaniu głównym oraz 14 000 PLN (około 3298 EUR) tytułem zadośćuczynienia.
Pozwany nie zgadza się na zapłacenie tej kwoty. Podnosi, że rozpatrywane prace rozbiórkowe były konsekwencją decyzji władz albańskich, której musiał się podporządkować, przez co znalazł się w nieuniknionych i nadzwyczajnych okolicznościach zwalniających go z obowiązku wypłaty powodom w postępowaniu głównym odszkodowania i zadośćuczynienia. Wskazuje on ponadto, że zaproponował im bony wakacyjne o wartości 750 PLN (około 165 EUR) tytułem rekompensaty za niezgodności wynikające z tych prac rozbiórkowych.
Sąd w Rzeszowie, przed którym zawisł ten spór, zastanawiał się nad czterema aspektami, które dotyczyły relacji pomiędzy przepisami polskimi a unijnymi, w tym ich spójności, jak też konsekwencjami korzystania z usług w części w kontekście wysokości zwrotu kosztów wyjazdu.
Trybunał Sprawiedliwości odpowiadając na pytania wskazał:
- art. 14 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2015/2302 w związku z art. 4 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który stanowi, że w przypadku gdy niezgodność usług wchodzących w zakres imprezy turystycznej można przypisać osobie trzeciej, niezwiązanej z wykonywaniem tych usług, a niezgodność ta była nieprzewidywalna lub nieunikniona, organizator turystyki, aby móc uwolnić się od odpowiedzialności wobec podróżnego, musi wykazać, że niezgodność ta wynika z winy tej osoby trzeciej.
- art. 14 ust. 1 dyrektywy 2015/2302 należy interpretować w ten sposób, że nawet jeśli podróżny skorzystał z części usług świadczonych przez organizatora turystyki, to odpowiednia obniżka ceny, która mu przysługuje w przypadku niezgodności tych usług, może odpowiadać zwrotowi całości ceny danej imprezy turystycznej, jeżeli niezgodność ta jest na tyle rażąca, że zważywszy na cel tej imprezy turystycznej, nie leży już ona obiektywnie w interesie tego podróżnego.
- art. 14 ust. 1 i 2 dyrektywy 2015/2302 należy interpretować w ten sposób, że prawo do odpowiedniej obniżki ceny za każdy okres, w którym występowała niezgodność, i prawo do rekompensaty za wszelkie doznane w wyniku niezgodności szkody, o których mowa w tym przepisie, mają na celu przywrócenie równowagi kontraktowej między organizatorami turystyki a podróżnymi, a nie karanie tych organizatorów.
- art. 3 pkt 12 dyrektywy 2015/2302 należy interpretować w ten sposób, że sytuacje wynikające z przyjęcia aktów władzy publicznej, takie jak rozbiórka obiektu infrastruktury turystycznej w wykonaniu decyzji organu publicznego, nie wchodzą w zakres pojęcia „nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu tego przepisu, jeżeli akty te zostały przyjęte w następstwie postępowania, które umożliwiło zainteresowanym, takim jak dany organizator turystyki lub jego ewentualni dostawcy usług turystycznych, zapoznanie się z nimi w odpowiednim czasie przed ich wykonaniem.
